Now Reading
Etherische olie gebruiken in de zwangerschap: zo doe je dat een veilige manier!

Etherische olie gebruiken in de zwangerschap: zo doe je dat een veilige manier!

Mag je tijdens de zwangerschap etherische olie gebruiken? Moet je 40 weken alles laten staan of zijn er oliën die je wel kunt gebruiken? Zwangerschap is een contra-indicatie bij het inzetten van aromatherapie, maar gelukkig zijn er mogelijkheden om in deze bijzondere periode toch te kunnen profiteren van de werking van etherische olie. Wil je weten hoe je dat op een veilige manier voor jou en je kindje doet? In deze uitgebreide blog leg ik uit hoe je kunt genieten van aromatherapie tijdens de zwangerschap en waar je rekening mee moet houden.

Tijdens de zwangerschap doorloop je verschillende fases. En elke fase heeft zijn eigen factoren om rekening mee te houden. Zelfs als je een actieve kinderwens hebt maar nog niet zwanger bent, is het verstandig om bepaalde etherische oliën te laten staan, om bepaalde voedingsmiddelen even niet te gebruiken (zoals alcohol), om alvast goede voedingsstoffen tot je te nemen en alvast foliumzuur te gaan slikken. Etherische olie die je in de zwangerschap niet mag gebruiken, kun je ook beter laten staan als je een actieve kinderwens hebt. Houd je ook alvast aan de aanbevolen dosering van etherische olie voor zwangeren.

Opletten in het eerste trimester
Het eerste trimester van de zwangerschap is een belangrijke en cruciale periode. Uit een eicel en een zaadcel ontstaat een embryo. De placenta, en daarmee de toevoer van zuurstof en voedingsstoffen, ontwikkelt zich en groeit. Ook alle organen en de eerste aanleg van de hersenen en het ruggenmerg worden in het eerste trimester gevormd. In deze periode is een embryo dus kwetsbaar voor lichaamsvreemde stoffen die schadelijk zouden kunnen zijn. Bijvoorbeeld alcohol, drugs, hormoonverstorende stoffen, bepaalde chemicaliën, bepaalde voedingsmiddelen, medicatie (overleg daarover altijd met je arts en/of apotheker) en stoffen die emmenagoog en terratogeen kunnen werken.

Emmenagoog is een eigenschap van een stof, het kan ervoor zorgen dat een menstruatie gestimuleerd wordt of de baarmoeder doet samentrekken. Terratogeen is de eigenschap van een stof die afwijkingen bij een embryo of foetus kan veroorzaken. Etherische olie die terratogeen kunnen werken zijn bijvoorbeeld Spaanse salie (Salvia lavandulifolia) en
zevenboom (Juniperus sabina). Vermijd deze absoluut in de hele zwangerschap! Gebruik je kant-en-klare olieblends, check dan altijd of deze oliën daar in zitten en laat ze gedurende de zwangerschap staan.

Vermijd sowieso inname van etherische olie tijdens de hele zwangerschap!
Dus geen druppels olie in water of thee (wat sowieso al onverstandig is), geen capsules gevuld met druppels etherische olie of andere manieren van inwendige inname. Dat geldt ook voor kant-en-klare supplementen of capsules waar etherische olie aan toegevoegd is.

De meningen zijn verdeeld
In de literatuur zijn de meningen over het gebruik van etherische olie tijdens de zwangerschap nogal verdeeld. Waar het ene onderzoek geen gevaren ziet van een bepaalde etherische olie, stelt een andere onderzoeker juist dat de die olie beter kunt laten staan. Wat is nu wijsheid hierin?

Het belangrijkste is de veiligheid van jou en je ongeboren kind. Een goede ontwikkeling en groei van je kindje staat centraal en is belangrijker dan etherische olie te willen gebruiken.

Bovenstaand citaat geldt ook voor olie die is toegevoegd aan crèmes, badzout, rollers of die je graag verdampt omdat je de geur zo fijn vindt. Een etherische olie is een enorm geconcentreerde stof die veel goed kan doen voor je, maar die je wel zorgvuldig moet gebruiken. Tijdens een zwangerschap is de hormoonbalans anders dan voor of na een zwangerschap. Er gebeurt ontzettend veel, op zowel lichamelijk als psychisch gebied. Je kunt in deze periode niet zomaar alle etherische olie of kruiden gebruiken.

Veiligheid is het belangrijkste
Niet alle etherische oliën zijn onderzocht op hun werking in de zwangerschap. Toch kun je op basis van de inhoudsstoffen uit een etherische olie vaak zien wat de werking van de olie is en wat deze stoffen in het lichaam doen. Veiligheid en voorzichtigheid is het belangrijkste, dus zet bij twijfel geen etherische olie in. Er zijn veel andere natuurlijke middelen die zachter zijn en minder geconcentreerd, en daarmee veiliger te gebruiken in de zwangerschap. Een hydrolaat, een verzachtende plantaardige olie of een fijne butter zijn heel prettig en betrouwbaar om tijdens de zwangerschap te gebruiken. Denk bijvoorbeeld aan abrikozenpitolie, amandelolie, sheabutter, mangobutter, lavendelhydrolaat, rozenhydrolaat of nerolihydrolaat.

Dosering van etherische olie tijdens de zwangerschap
Mocht je een product willen maken om te gebruiken tijdens de zwangerschap, houd je dan aan de doseringsrichtlijn van maximaal 1% etherische olie in het totaalproduct. De dosering gaat er van uit dat je etherische olie mengt met een plantaardige draagolie. Het percentage gaat over de hoeveelheid draagolie die je gebruikt. In het schema in deze blog wordt ervan uitgegaan dat 1 ml etherische olie 30 druppels bevat, al is dit een gemiddelde. Het aantal druppels is afhankelijk van de viscositeit (de mate van stroperigheid/samenhang) van een etherische olie. Dus heb je een flesje of roller van 10 ml, dan voeg je voor 1% dosering 3 druppels etherische olie toe. Let op: de richtlijn van 1% dosering is een maximum, lager doseren kan altijd. Let ook op dat bepaalde etherische oliën tijdens de zwangerschap nog lager gedoseerd moeten worden. Je kunt hier meer informatie over vinden in bijvoorbeeld een monografie van de betreffende olie. De meeste auteurs die etherische oliën stuk voor stuk bespreken, hebben deze informatie in hun boek opgenomen. Zie ook de boekentips verderop in deze blog.

Welke etherische oliën mogen niet gebruikt worden in de zwangerschap?
Van onderstaande etherische oliën is bekend dat ze niet veilig zijn om te gebruiken tijdens de zwangerschap of waarvan de werking tijdens de zwangerschap niet helemaal bekend is. Daarvoor geldt dus: better safe than sorry. Een kleine nuance: het hangt ook af van de manier waarop je etherische olie toepast. Sommige oliën mogen niet op de huid, maar kun je wel verdampen op bijvoorbeeld een roomspray, AromaPatch, diffuser, oliesteentje of via een inhalator gebruiken. Voor deze lijst heb ik o.a gebruik gemaakt van de boeken Essential Oil Safety van R. Tisserand en R. Young, Aromecum van H. Rijpkema, Women´s health aromatherapy van P. Conrad, CO2-extracts in aromatherapy van M. Kerkhof en Essential Oils van J. Peace Rhind.

Vermijd deze etherische oliën sowieso tijdens de zwangerschap

  • Absintbalsem, Artemisia absinthium (geldt met name voor het chemotype thujon)
  • Bijvoet, Artemisia vulgaris
  • Boldo, Peumus boldo
  • Chilipeper CO2-extract, Capsicum frutescens
  • Curcuma, Curcuma longa (vanwege het gebrek aan onderzoeksgegevens voor de zekerheid vermijden)
  • Ganzevoet, Chenopodium ambrosoides
  • Hennep CO2-extract, Cannabis sativa (tijdens de eerste zestien weken niet gebruiken)
  • Hysop, Hyssopus officinalis
  • Kalmoes, Acorus calamus
  • Koriander CO2-select extract, Coriandrum sativum (vanwege het gehalte aan kamfer niet gebruiken in het eerste trimester)
  • Peen, wilde, CO2-select extract, Daucus carota
  • Peterselie, Petroselenium crispum
  • Scharlei, Salvia sclarea (alleen tijdens de bevalling gebruiken)
  • Salie (Spaanse), Salvia lavandulifolia
  • Steranijs CO2-select extract, Illicium verum
  • Wijnruit, Ruta graveolens
  • Wintergreen, Gaultheria procumbens
  • Zevenboon, Juniperus sabia

Vermijd deze etherische oliën op de huid tijdens de zwangerschap.
Verdampen of inhalatie kan met deze oliën wel:

  • Ajowan, Trachyspermum ammi
  • Alant, Griekse, Inula helemium
  • Alant (zoete), Dittrichia graveolens
  • Bay St.Thomas / West Indische laurier, Pimenta racemosa
  • Berk (zoete), Betula lenta
  • Bonenkruid, Satureja hortensis
  • Bonenkruid (berg), Satureja montana
  • Buchu, Agathosma betulina
  • Buddha wood CO2-select extract, Eremophilia mitchelii (alleen tijdens de eerste 3 maanden niet op de huid gebruiken)
  • Cassia, Cinnamomum cassia
  • Cederhout (Virginia), Juniperus virginiana
  • Cipres (hout), Cupressus sempervirens var. stricta
  • Davana, Artemisia pallens
  • Den (arve), Pinus cembra
  • Dille, Anethum graveolens
  • Dragon (Franse), Artemisia dracunculus (alleen tijdens de eerste 3 maanden niet op de huid gebruiken, langdurig gebruik sowieso vermijden)
  • Duizendblad, Achillea millefolium
  • Elemi, Canarium luzonicum (alleen tijdens de eerste 3 maanden niet op de huid gebruiken)
  • Engelwortel (wortel), Angelica archangelica
  • Foelie, Myristica fragrans
  • Jeneverbes, Juniperus communis
  • Kaneel (alle soorten), Cinnamomum spec
  • Karwij (zaad), Carum carvi
  • Khella, Ammi visnaga
  • Komijn, Cuminum cyminum (alleen tijdens de eerste 3 maanden niet op de huid gebruiken)
  • Kruidnagel (blad en nagel), Syzgium aromaticum
  • Laurier, Laurus nobilis (alleen tijdens de eerste 3 maanden niet op de huid gebruiken)
  • Lavendel (spijk), Lavandula latifolia
  • Mirre CO2-select extract, Commiphora molmol
  • Nootmuskaat, Myrisfica fragrans
  • Oregano, Origanum vulgare
  • Pepermunt, Mentha piperita
  • Piment, Pimenta dioca
  • Salie, zowel de gedestilleerde etherische olie als het CO2-extract, Salvia officinalis
  • Sering CO2-extract, Syringa vulgaris

Lage bloeddruk in de zwangerschap
Ook al staat een etherische olie niet in bovenstaande lijst, dan nog is het belangrijk om goed te checken of een olie alsnog geschikt is om in de zwangerschap te gebruiken. Het hangt namelijk ook af van o.a medicatiegebruik en de bloeddruk. Heb je tijdens de zwangerschap een lage bloeddruk? Gebruik dan liever geen etherische olie die de bloeddruk verder kan verlagen door het bloedvatverwijdende effect dat ze hebben, zoals lavendel, zoete marjolein, neroli, sandelhout en ylang ylang.

Hoge bloeddruk in de zwangerschap
Andersom geldt het natuurlijk ook: is je bloeddruk aan de hoge kant, laat dan etherische olie staan die bloeddrukverhogend kan werken. Etherische oliën die de bloeddruk kunnen verhogen zijn o.a rozemarijn ct. kamfer, terpentijn, tijm ct. thymol, tijm ct. carvacrol en alle soorten salie.

Zit er een druppel in een crème of in een samenstelling met andere oliën en gebruik je dat op een klein lichaamsoppervlak, dan hoeft het geen probleem te zijn. Vermijd wel uitgebreide lichaamsmassages met bovenstaande oliën als je last hebt van een hoge of lage bloeddruk, uitgebreide verstuiving met een diffuser of in bad.

Heb je een hoge bloeddruk en wil je deze verlagen door middel van aromatherapie en het inzetten van etherische olie? Vraag dan een deskundige om advies. Zowel zwangerschap als een hoge bloeddruk zijn contra-indicaties voor het gebruik van etherische olie. Een therapeut kan met je meekijken welke producten voor jou passend zijn en een concreet advies voor je opstellen.

Zwangerschapskwalen verlichten met etherische olie
Misselijkheid, vermoeidheid, spierkrampen, een pijnlijk bekken of rug, maagzuur… in de zwangerschap kun je last krijgen van allerhande kwaaltjes. Je kunt etherische olie en andere natuurlijke producten inzetten om deze kwaaltjes te verlichten. Binnenkort verschijnt hierover een blog.

Welke etherische oliën kun je goed gebruiken tijdens de zwangerschap?
Na de lijstjes met oliën die je beter kunt laten staan, hoort er natuurlijk ook een lijstje bij met etherische oliën die juist erg prettig zijn om te gebruiken in de zwangerschap. Let op: etherische olie is iets heel persoonlijks. Soms kun je in de zwangerschap bepaalde geuren niet (meer) waarderen, is een geur plotseling te sterk voor je of merk je een averechts effect. Gebruik die bepaalde olie dan niet en probeer een andere. Begin met een lage dosering, ook vanwege je reukzin die in de zwangerschap is verhoogd en de extra gevoeligheid voor (bepaalde) geuren. Een lage dosering kun je altijd nog opvoeren, tot maximaal 1% van je totaalproduct.

Oliën die geschikt zijn:

  • Citroen, Citrus limonum
  • Gember, zowel het destillaat als het CO2-extract, Zingiber officinale (met name het CO2-extract is goed in te zetten bij zwangerschapsmisselijkheid, maar dan altijd gecombineerd met een andere olie, zoals bijvoorbeeld citroen of kruizemunt)
  • Kruizemunt, Mentha spicata crispata
  • Lavendel, Lavendula augustifolia (opletten bij een lage bloeddruk)
  • Mandarijn, Citrus reticulata
  • Neroli, Citrus aurantium var. amara
  • Roos attar, Rosa damascena of Santalum album
  • Sandelhout, Santalum album
  • Sinaasappel, Citrus sinensis
  • Zilverspar, Abies alba

Dit is een voorbeeldlijstje. Het betekent niet dat etherische oliën die niet in deze lijst voorkomen ongeschikt zijn. Onderzoek of een etherische olie bij je past. Gebruik je medicatie? Controleer dan of de etherische olie geen interactie heeft met jouw specifieke medicatie.

See Also
etherische olie levenskracht

Etherische olie inzetten tijdens de bevalling
Om ontspannen een bevalling in te gaan en ook tijdens de bevalling optimaal te kunnen ontspannen, kun je etherische olie/aromatherapie inzetten. Ook als je bang bent, veel pijn hebt of onrustig bent kun je gebruikmaken van aromatherapie. Belangrijk is: kies voor een persoonlijke manier en houd de etherische olie dichtbij jezelf. Bijvoorbeeld door een inhalator of AromaPatch te gebruiken.

Zet geen diffuser aan tijdens de bevalling, want hoewel een etherische olie jou moet laten ontspannen, heeft een diffuser ook impact op andere mensen in de ruimte. Je verloskundige of arts moet oplettend en alert zijn tijdens de bevalling en mag daarom juist niet in aanraking komen met een ontspannende, sedatieve olie. Ook voor je pasgeboren baby is het beter als er geen diffuser in de ruimte staat of daar aan heeft gestaan.

Voeg nooit etherische olie toe aan het water van een (beval)bad waar je in zit. Hoe dan wel? Aromatherapie tijdens de bevalling is maatwerk, omdat het afhangt van je persoonlijke geurvoorkeuren, je conditie en je wensen. Hier plaats ik dus geen algemene adviezen, maar je kunt wel contact met mij opnemen voor een persoonlijk en op maat gemaakt advies.

Daarnaast is het goed om te beseffen dat de reukzin van je pasgeboren baby enorm sterk is. Hij of zij herkent de moeder direct aan haar eigen geur. Het is het beste dat je baby je eigen lichaamsgeur ruikt en daaraan went. Een baby associeert de lichaamsgeur van de moeder met voeding, liefde en nabijheid. Let ook op dat je in de ruimte waarin je bevalt en de ruimte waarin jij en je kindje in de kraamweek zijn, geen etherische olie wordt verdampt (bijvoorbeeld in een diffuser). Dit heeft met name ermee te maken dat het lichaam van een pasgeboren baby nog erg kwetsbaar is en de longen nog niet goed raad weten met de inhoudsstoffen uit etherische olie. Wees daar echt voorzichtig in. In deze blog lees je meer over de opname en werking van etherische olie in het lichaam.

Etherische olie gebruiken na de bevalling of bij je pasgeboren baby
Zodra je bevallen bent en borstvoeding wil geven, wordt de lijst met etherische oliën die je mag gebruiken ineens een stuk kleiner. Omdat je borstvoeding geeft mag je alleen die oliën gebruiken die op dat moment voor jouw kindje ook geschikt zijn. Via de moedermelk kunnen namelijk ook bepaalde inhoudsstoffen uit etherische olie worden doorgegeven aan het kindje. Voor kleine baby´s tot en met 13 weken is die lijst met oliën maar heel beperkt. Namelijk: lavendel (zowel Lavendula augustifolia als Lavandula vera), mandarijn (Citrus reticulata) en Roomse kamille (Anthemis nobilis). Hoe ouder je kindje wordt, hoe meer etherische oliën en CO2-extracten geschikt zijn. Raadpleeg hiervoor de literatuur (verderop in deze blog zijn boekentips opgenomen).

Het is daarnaast goed om te beseffen dat de reukzin van de baby enorm gevoelig is en bovenal is afgesteld op de lichaamsgeur van de moeder. Ook de huid en slijmvliezen van een pasgeborene zijn nog erg kwetsbaar. Eigenlijk is etherische olie inzetten bij een kleine baby nog nergens voor nodig. Wat baby´s met name nodig hebben is warmte, voeding, liefde en nabijheid van hun ouders. Zet in geen geval een diffuser aan in de kamer waar een baby is (of kinderen onder de zes jaar) en vermijd het gebruik van veel etherische olie op je eigen huid. Je kunt het huidje van je kindje indien nodig verzorgen met zachte, biologische plantaardige oliën zoals abrikozenpitolie. Ook de hydrolaten van roos en Roomse kamille zijn voor kleine baby´s geschikt.

Heeft je pasgeboren baby klachten, huilt hij/zij veel, zijn er darmkrampjes of andere ongemakken? Raadpleeg dan eerst je huisarts en/of het consultatiebureau. Ga niet zelf experimenteren met etherische olie bij je baby. Vraag daarvoor een aromatherapeut of natuurgeneeskundige om advies.

Kortom, etherische olie in de zwangerschap:

  • Voorzichtigheid en de veiligheid van de ongeboren baby is het belangrijkste!
  • Aromatherapie kan helpen bij ontspanning en het verlichten van kwaaltjes
  • Neem nooit etherische olie inwendig in tijdens de zwangerschap
  • Houd je aan de maximale dosering van 1% etherische olie in je totaalproduct (voor sommige oliën geldt tijdens de zwangerschap een nog lager doseringsadvies, controleer dit in een goed naslagwerk zoals het boek Aromecum van H. Rijpkema of Klinische AromaZorg van M. Kerkhof)
  • Vermijd onveilige etherische oliën
  • Verdiep je in de contra-indicaties, zoals allergie, gevoelige huid of medicatiegebruik
  • Laat bij een lage of juist hoge bloeddruk bepaalde etherische oliën staan
  • Gebruik andere, verzachtende producten zoals plantaardige olie, hydrolaten en butters
  • Aromatherapie kan helpen/ondersteunen bij de bevalling
  • Verdamp geen etherische olie tijdens de bevalling d.m.v een diffuser, maar maak gebruik van een persoonlijke inhalator of AromaPatch
  • Pasgeboren baby´s hebben nog geen etherische olie nodig

Advies op maat?
Heb je na aanleiding van deze blog vragen? Of wil je een persoonlijk advies op maat? Neem dan contact met mij op.

What's Your Reaction?
Excited
3
Happy
3
In Love
3
Not Sure
0
Silly
0
View Comments (0)

Leave a Reply

Your email address will not be published.

© 2020, all rights reserved text & photos,  Natuurmama
Scroll To Top